Pháp luật là công cụ sắc bén nhất, hữu hiệu nhất để Nhà nước đấu tranh, chống lại nạn buôn bán trái phép động vật hoang dã, quý hiếm. Chính vì vậy, Việt Nam đang ngày càng hoàn thiện công cụ này.

Tích cực tham gia điều ước quốc tế

Đến nay, Việt Nam đã tham gia nhiều điều ước quốc tế về bảo vệ động vật hoang dã (ĐVHD), đấu tranh chống lại nạn buôn bán động vật hoang dã quý hiếm như: Công ước đa dạng sinh học, Công ước CITES, Hiệp định TPP (Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương)….

Cụ thể, Công ước đa dạng sinh học đến nay đã được 183 nước phê chuẩn, trong đó có Việt nam và có hiệu lực vào ngày 29/12/1993. Nội dung của công ước là bảo tồn các dạng tài nguyên sinh học (ĐDSH), sử dụng một cách hợp lý các thành phần của ĐDSH và chia sẻ một cách đúng đắn, hợp lý và công bằng lợi nhuận thu được do sử dụng các nguồn tài nguyên di truyền, việc chuyển giao kỷ thuật tiên tiến một cách thích hợp, lưu ý đến các quyền sở hữu về các tài nguyên đó và các kỷ thuật và có nguồn kinh phí thích hợp.

Trong khi đó, Công ước về buôn bán quốc tế các loài động, thực vật hoang dã, nguy cấp CITES là bản hiệp ước giữa các quốc gia thành viên về việc kiểm soát việc buôn bán, trao đổi các loài động thực vật hoang dã để tránh tình trạng khai thác quá mức dẫn đến tình trạng tuyệt chủng. CITES bao gồm khoảng 5.000 loài động vật và 25.000 loài thực vật, chia làm 3 phụ lục: những loài bị nguy cấp bị đe doạ tuyệt chủng; ả những loài mặc dù hiện chưa bị nguy cấp nhưng có thể dẫn đến tuyệt chủng nếu không khai thác hợp lý; các loài mà mỗi nước thành viên quy định theo luật pháp của họ nhằm ngăn chặn hoặc hạn chế việc khai thác và cần thiết phải có sự hợp tác với các nước thành viên khác để kiểm soát việc buôn bán.

mỗi quốc gia cam kết có biện pháp thích hợp để bảo vệ và bảo tồn ĐVHD được xác định là đang bị đe dọa trong lãnh thổ của mình.
Mỗi quốc gia cam kết có biện pháp thích hợp để bảo vệ và bảo tồn ĐVHD được xác định là đang bị đe dọa trong lãnh thổ của mình. Ảnh: ST

Đặc biệt, điều ước quốc tế mới nhất mà Việt Nam tham gia có một số nội dung liên quan đến bảo vệ động  vật hoang dã là Hiệp định TPP. Theo Mạng lưới Giám sát động thực vật hoang dã (TRAFFIC): Hiệp định TPP có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát hoạt động buôn bán ĐVHD vì phần lớn nhu cầu ĐVHD hiện nay là từ các nước châu Á. Tại TPP, các nước tham gia đã cam kết những nội dung quan trọng như: Mỗi quốc gia “sẽ thực hiện nghĩa vụ của mình” theo Công ước về Buôn bán Quốc tế các loài động thực vật hoang dã nguy cấp (CITES). Để bảo vệ các loài dễ bị tổn thương, các bên tham gia ký kết CITES có trách nhiệm đảm bảo việc nhập khẩu và xuất khẩu một số loài phải được cấp phép.

Ngoài ra, mỗi quốc gia cam kết có biện pháp thích hợp để bảo vệ và bảo tồn ĐVHD được xác định là đang bị đe dọa trong lãnh thổ của mình; Các quốc gia không được nới lỏng luật môi trường để thu hút đầu tư; Các quốc gia “sẽ chống lại và có biện pháp ngăn chặn” các hoạt động buôn bán ĐVHD bất hợp pháp. Đặc biệt, các quốc gia phải ngừng một số trợ cấp đánh bắt thủy sản không bền vững. Đánh bắt quá mức được coi là một vấn đề cấp thiết đối với hệ sinh thái biển, khiến 90% loài cá lớn trên thế giới như cá ngừ, cá tuyết và cá kiếm biến mất.

Hoàn thiện hệ thống pháp luật trong nước

Trước thực trạng nạn buôn bán trái phép ĐVHD ngày càng phức tạp, Việt Nam đang hoàn thiện cơ chế và chính sách để việc thực thi pháp luật về bảo vệ động, thực vật được hiệu quả. Bên cạnh việc sửa đổi, hoàn thiện, bổ sung các văn bản về xử phạt hành chính đối với hoạt động này, Nhà nước đã và đang hình sự hóa hoạt động buốn bán trái phép ĐVHD.

Đặc biệt, từ ngày 1/7 năm nay, các hành vi buôn bán ĐVHD sẽ chịu các hình phạt được quy định trong Bộ luật Hình sự năm 2015 (BLHS). Tại đây, các mức phạt đối với loại hình tội phạm này sẽ được nâng lên. Ví như,  nâng mức hình phạt tiền đối với người thực hiện hành vi vi phạm quy định về quản lý, bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm tại khung cơ bản từ 500 triệu động đến 02 tỷ đồng, tăng mức phạt tù từ 03 năm lên 05 năm (Khoản 1 Điều 244); nâng mức cao nhất của hình phạt tù từ 07 năm (Khoản 2 Điều 190 BLHS 1999) lên 15 năm (Khoản 3 Điều 244 BLHS năm 2015)…

Tuyên truyền để người dân nhận ra giá trị của việc bảo vệ ĐVHD. Ảnh: ST
Tuyên truyền để người dân nhận ra giá trị của việc bảo vệ ĐVHD. Ảnh: ST

Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, bên cạnh việc hoàn thiện chính sách pháp luật, Việt Nam cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân cam kết không mua bán, tiêu thụ, sử dụng ĐVHD và kịp thời tố giác, thông báo các hành vi phạm tới cơ quan chức năng.

Bên cạnh đó, nhà nước cần xây dựng sinh kế bền vững bằng cách hướng dẫn và khuyến khích cộng đồng sống ở các vùng đệm tham gia vào nỗ lực bảo vệ, bảo tồn động thực vật nguy cấp, quý hiếm. Người dân phải thấy được việc bảo vệ ĐVHD cũng chính là bảo vệ kế sinh nhai của mình. Có như vậy, người dân mới tích cực tham gia bảo vệ; không săn bắn các loài ĐVHD quý hiếm; không làm ô nhiễm hoặc phá huỷ môi trường sống của động vật.


Đánh giá:

lượt đánh giá: , trung bình:



 Bình luận


Mã xác thực không đúng.
     Liên kết website
    °
    Bình chọn
    Đánh giá của bạn về trang thông tin điện tử Khu bảo tồn thiên nhiên Mường Nhé
    84 người đã bình chọn
    Số lượt truy cập
    Thống kê: 761.547
    Online: 20